ناتوانش برسد مگر از حيث پيروى . مثلا كسى كه بيمارى پاغر ( واريس ) دارد نبايد پاى را زياد حركت دهد و بر اوست كه جنبش پا را كمتر كند ورزش را به اندام‌هاى بالاتر از پا مانند گردن ، سر و بقيهء تن واگذار كند ، آنگاه تاثير ورزش از بالا بهره‌اى به پا مىرساند . تن ناتوان بايد ورزش سبك و تن نيرومند ورزش سخت انجام دهد . بدان كه هر اندامى خودبخود ورزش ويژه خود را دارد ، چنان كه ورزش چشم در ديدن اجسام ريز است و ورزش گلو صدائى است كه بتدريج بم تر مىگردد . زبان و گوش هم ورزش خود دارند كه هريك بموقع خود ذكر خواهد شد . فصل سوم - مواقع شروع و پايان ورزش در موقع شروع ورزش تن بايد پالائيده باشد و كيموس‌هاى خام و ناپسند در اطراف احشاء و رگها نباشند تا ورزش آنها را در تن پراكنده نكند . غذاى وعدهء قبل از ورزش در معده و كبد و رگ‌ها بايد هضم شده باشد و هنگام وعدهء غذاى دوم نزديك باشد . علامت اين حالت را از پختگى در هيئت و رنگ ادرار مىتوان شناخت . رنگ پختگى در ادرار نشانهء آن است كه غذا تازه هضم شده است ، چه اگر غذا مدت زيادى مانده باشد و غريزه از تاثير بر آن دست برداشته باشد و مزاج آتشى در ادرار زبانه بكشد و رنگش بيشتر از حالت طبيعى زرد شده باشد ، انجام ورزش زيان مىرساند زيرا نيرو را خسته مىگرداند . به اين جهت گفته‌اند : اگر به ورزش سخت بسيار نيازمنديم بهتر آن است كه با شكم بسيار گرسنه و تهى يعنى درحالىكه چيزى از غذا در معده نباشد آن را انجام ندهيم . غذاى ورزشكار در فصل زمستان بايد از نوع غذاى غليظ و در تابستان لطيف باشد . ورزش با شكم سير بهتر از ورزش با شكم تهى است . اگر بدن ورزشكار گرم و تر باشد بهتر از سرد و خشك بودن است و بهترين اوقات براى ورزش حالت اعتدالى است . برخى اشخاص چنان گرفتار بيمارى هستند كه بر اثر ورزش مزاج‌شان به خشكى مىانجامد . بهتر است چنين كسانى ورزش نكنند . كسى كه مىخواهد ورزش كند ابتدا بايد مواد دفعى روده و مثانه را كاهش دهد ( دفع كند ) و بعد بورزش بپردازد ؛ قبل از حركات بدنى ، تن خود را ماساژ دهد تا نشاط به غريزه و فراخى به منافذ سطح بدن روى آورد . مالش تن بايد با چيز زبرى انجام گيرد بايد تن را با روغن آبكى بيالايند و اندودن تن هم بتدريج انجام گيرد تا اندكى - نه زياد - فشار بر اندام وارد شود . مالش بايد تمام جاهاى بدن را فراگيرد و به صورت متنوع باشد تا هر جزء از اجزاء ماهيچه‌ها نصيب خود را دريابد . بعد از آن ورزشكار بايد از ماساژ دست بكشد و تن ماساژ داده را بورزش سپارد .